آن روزها هر کسی زبان مورس را نمی دانست و باید یک تلگرافچی در یکطرف خط و یک تلگرافچی در طرف دیگر، می نشستند و این زبان را ترجمه می کردند و برای گیرنده می فرستادند.
تلگرافچی بودن برای خودش شغلی بود و حرفه ای منحصر به فرد. آن روزها تلگرافچی ها امین مردم بودند؛ سرانجام آنها از حرف های فوری و خصوصی مردم شهرشان آگاهی می یافتند اما به خود اجازه افشا آن را نمی دادند.
در این سالها فناوری ارتباطات دچار دگرگونی های اساسی شده است و امروز بیشتر مردم از شبکه های اجتماعی تلفن همراه همچون تلگرام استفاده می کنند.
این شبکه ها سبک زندگی را تغییر داده است گویا زبان مشترکی بین همه مردم از همه اقوام و نژادها تشکیل شده است.
** زبان تصویری
اگر دیروز هر کسی زبان تلگراف را نمی دانست اما امروز همه زبان تلگرام را می دانند؛ حتی با ارسال یک استیکر احساس خود را به فردی در خارج از کشور که زبان مکالمه مشترک نیز ندارند اعلام می کنند و او به راحتی آنرا درک می کند.
گسترش ارتباطات و ایجاد زبان مشترک در بین مردم دنیا، جامعه بشری را به سمت همگرایی پیش می برد و این همگرایی نیاز به آماده شدن دارد. بشری که تا دیروز در قالب مرزها و دیوارها جدا شده بود امروز به سمت همگرایی واحد پیش می رود آنهم در فضایی مجازی. عدم آشنایی و عدم فرهنگ سازی در این حوزه یعنی ورود به جنگلی تاریک در نیمه شب.
«رعایت اخلاق» نخستین و مهمترین اصل حضور در این فضای جدید که در همه زبان ها و همه ادیان مشترک است.
اگر دیروز تلگرافچی ها رعایت اخلاق را می کردند و اسرار مردم را به راحتی فاش نمی کردند، امروز نیز تلگرامی ها باید اخلاق را رعایت کنند و اسرار مردم را فاش نکنند چه رسد به اینکه از درست بودن آن مطلب نیز اطمینان نداشته باشند.
زبان و زمان تلگراف به زبان و زمان تلگرام تغییر یافته اما آنچه در همه دوران ها ثابت می ماند رعایت اخلاق و ادب است؛ چه در زبان تلگراف و چه در زبان تلگرام.