موقعیت استان

ویژگی‌های طبیعی و اقلیمی

استان سمنان به خاطر موقعیت جغرافیایی، اقلیم بیابانی و نیمه بیابانی ومحدودیت‌های آب وخاک، از موقعیت کشاورزی مطلوبی برخوردار نیست. تنها دو درصد از کل مساحت استان زیر کشت آبی و دیم است. عمده‌ترین محصولات این استان را گندم، جو، سیب زمینی، پنبه (وش) بومی و ورامینی، یونجه، اسپرس، شبدر و چغندرقند و پسته تشکیل می‌دهند. از لحاظ دامداری این منطقه به علت دارا بودن مراتع از وضعیت نسبتا” خوبی برخورداراست. استان سمنان با ۵٫۵ میلیون هکتار مرتع و ۲٫۵ میلیون واحد دامی یکی از قطب‌های دامپروری کشور به شمار می‌آید. استان سمنان از مراکز قابل توجه صنایع دستی و از قطب‌های صنعتی کشور به شمار می‌رود. دراین استان انواع صنایع دستی نظیر قالی بافی، گلیم بافی، نمد مالی، سرامیک و سفال سازی و … وجود دارد.

موقعیت اقتصادی و اجتماعی

استان از نظر اقتصادی جایگاه در خور توجهی در اقتصاد کشور دارد. بخش صنعت استان به علت نزدیکی با استان تهران، دارا بودن شبکه ارتباطی پیشرفته و راه‌آهن با استانهای تهران، خراسان، مازندران و درآینده از گرمسار و آرادان به آران و بیدگل به اصفهان و جنوب کشور و کشف ذخائر معدنی مهم، طی سالهای اخیر از اهمیت ویژه‌ای برخوردار شده‌است. توزیع جمعیت و تراکم آن در این استان یکسان نمی‌باشد و آهنگ افزایش آن با مقایسه تراکم نسبی سالهای گذشته از میزان مساوی تبعیت نمی‌کند.

صنعت و معدن

در اجرای مفاد قانون تأسیس شرکت شهرکهای صنعتی ایران در سال ۱۳۶۴ شرکت شهرکهای صنعتی سمنان تأسیس و فعالیت خود را آغاز نمود. شرکت شهرکهای صنعتی سمنان هم اکنون دارای ۱۱ شهرک صنعتی مصوب در شهرهای سمنان، دامغان، شاهرود گرمسار، ایوانکی، شهمیرزاد، مهدیشهر، سرخه ، آرادان وشهرکهای تخصصی گچ عبدل آباد و افتر در شهرستان سرخه می‌باشد. لازم به ذکر است۶ ناحیه صنعتی لاسجرد در شهرستان سرخه ، یاتری، ابرسیج و بیارجمند در شهرستان شاهرود ، فولادمحله در شهرستان مهدیشهر ، صیدآباد در دامغان ، از سازمان جهاد کشاورزی استان به این شرکت انتقال یافت.بر اساس اطلاعات موجود علاوه بر واحدهای صنعتی درحال تولید، واحدهای قابل توجه دیگری نیز در دست ساختمان است که از این تعداد بیش‌ترین واحد در شهرستان سمنان (۵۶٪) و کم‌ترین واحد در شهرستان دامغان (۱۳٪) مستقر هستند. با توجه به وضعیت زمین‌شناسی منطقه، این استان از نظر تنوع مواد معدنی نیز یکی از مناطق غنی کشور به شمار می‌آید. معادن فعال استان را زغال سنگ، کرومیت، گچ، نمک، سیلیس، سولفات دوسود، دولومیت، پتاس، خاک‌های صنعتی، مس، سرب، روی، بوکسیت، منگنز، گوگرد، فسفات و... تشکیل می‌دهند.همچنین دارا بودن رتبه نخست در تولید نمک، سولفات سدیم و گچ، رتبه دوم تولید ذغالسنگ و همچنین رتبه سوم تولید کرومیت در کل کشور از ویژگی‌های این استان است.دو نیروگاه قدس سمنان و نیروگاه شهید بسطامی شاهرود از منابع تولید انرژی این ناحیه است.

تعداد واحدهای صنعتی بزرگ (اشتغال بالای 50نفر ) 289 واحد , تعداد واحدهای صنعتی کوچک (اشتغال زیر 50نفر ) 1887 واحد می باشد.

قابلیت های اقتصادی وزیربنایی : 

  • برخورداری از ذخائر غنی ومتنوع معدنی و وجود 42 کانسار معدنی از 72 کانسار موجود درکشور
  • تولید وفرآوری مواد معدنی با مجموعه استخراج بالغ بر10 میلیون تن وداشتن مقامهایی در زمینه ذخیره وتولید به شرح ذیل

-     دارابودن مقام اول ذخائر گچ کشور با تولیدی حدود 6 میلیون تن گچ

-      دارا بودن مقام اول ذخیره وتولید نمک کشور

-    دارابودن رتبه سوم در تولید کرومیت و ذخائر عظیم زئولیت با کیفیت مناسب در کشور

-     دارابودن مقام دوم در تولید سولفات سدیم کشور

-     دارابودن مقام دوم در تولید ذغال سنگ کشور 

  • وجود بسترهای مناسب وزیرساختهای مورد نیازدراستان برای جذب ، ایجاد وانتقال صنایع از سایر استانها بخصوص صنایع مزاحم تهران  
  • وجود اراضی بلامعارض برای توسعه واستقرار صنایع بزرگ وپذیرش جمعیت وفعالیت از استانهای همجوار
  • برخورداری از شبکه های انتقال وخطوط اصلی انرژی کشوردراستان از جمله یک پست 400 کیلوولت و هفت پست 230 کیلوولت و 17 پست 63 کیلوولت برق ووجود شبکه لوله گذاری گاز 48 اینچ
  •  برخورداری از پوشش شبکه مخابراتی وزیرساختهای مناسب ICT وقرارگرفتن در کر ورودی بین المللی فیبر نوری به طول 1980 کیلومتر ( اصلی وفرعی )
  • استقرار در مسیر کریدور حمل ونقل بین المللی شرقی - غربی وشمالی - جنوبی و وجود بیش از 500 کیلومتر بزرگراه تهران- مشهد وراه آهن دوخطه تهران -مشهد به طول 1080 کیلومتر
  •  همجواری با استانهای بزرگ ومرکزی کشوروبرخورداری از شبکه های ارتباطی بین منطقه ای مناسب ودسترسی نسبتا سریع به منطقه شهری تهران
  •  برخورداری از تنوع اقلیمی ، ذخایر طبیعی وزیست محیطی وحیات وحش ووجود نادرترین گونه های گیاهی جانوری جهان وجاذبه های طبیعی کوهستانی وکویر مرکزی وتاریخی به عنوان قابلیت توسعه فعالیت های گردشگری
  • همجواری با حوزه آبریز شمالی
  •  استقرار 10 شهرک صنعتی و14 ناحیه صنعتی واستقرار بیش از 1576 واحد تولیدی فعال و وجود صنایع بزرگ در استان  
  • وجود مراکز خدماتی وتجاری نظیر بانکها، بورس ، بیمه و...

قابلیتهای اجتماعی وفرهنگی:

  •  برخورداری از مراکز آموزش عالی فنی وحرفه ای دولتی وغیردولتی ، شبکه بهداشتی درمانی ، مراکز خدمات اجتماعی وفرهنگی  
  • سرانه بالای دانشجو به جمعیت و داشتن رتبه دوم کشوری در اینخصوص که به ازای هرده نفر یک دانشجو در استان وجود دارد  
  • برخورداری از سطح بالای با سوادی (بیش از89%) و وجود سرمایه انسانی متخصص وماهردر استان  
  • وجود جاذبه های گوناگون طبیعی وتاریخی دراستان
  •  وجود حدود 20% از مناطق حفاظت شده طبیعی کشور در استان سمنان 
  • تردد تقریبی 12 میلیون نفر مسافر وزائر امام رضا ازمسیرهای ارتباطی این استان
  •  برخورداری از سازمان فضایی متعادل در زمینه استقرار جمعیت و فعالیت در محورتوسعه غرب به شرق استان واستقرار شهرکهای جدید با جانمایی توجیه پذیر.
  •  وجود بسترهای مناسب اقتصادی ، اجتماعی ، فرهنگی واموزشی برای جذب سرمایه گذاری های داخلی وخارجی